Kıdem ve İhbar Tazminatı: Şartları, Hesaplaması ve Zamanaşımı
Pera Legal & Partners · 2026-06-04T09:00:00.000Z
Kıdem tazminatına hak kazanma şartları, ihbar süreleri, tavan tutar, giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplama ve beş yıllık zamanaşımı süresi.
İş ilişkisinin sona ermesiyle birlikte gündeme gelen ilk alacak kalemleri **kıdem tazminatı** ve **ihbar tazminatıdır**. İki tazminat da farklı hukuki temellere dayanır ve şartları birbirinden ayrıdır. ## Kıdem Tazminatının Şartları Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin aynı işverene bağlı olarak **en az bir yıl** çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermesi gerekir: - İşverenin **haklı neden dışında** iş sözleşmesini feshetmesi, - İşçinin **haklı nedenle** derhal fesih hakkını kullanması (ücretin ödenmemesi, mobbing, sigorta priminin eksik yatırılması gibi), - Erkek işçinin **askerlik** görevi nedeniyle ayrılması, - İşçinin **emeklilik** veya yaş dışındaki şartları tamamlayarak ayrılması, - Kadın işçinin **evlilik tarihinden itibaren bir yıl** içinde iş sözleşmesini feshetmesi, - İşçinin ölümü hâlinde mirasçıların talebi. > İstifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamaz. Ancak istifanın altında ödenmeyen ücret, fazla mesai veya baskı gibi haklı bir neden varsa, bu durum yazılı olarak ortaya konulduğunda tazminat hakkı doğar. ## Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Hesaplama, çalışılan **her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret** esasına dayanır. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaba katılır. Giydirilmiş brüt ücret, çıplak brüt ücrete ek olarak işçiye sağlanan süreklilik arz eden menfaatleri kapsar: - Yol ve yemek yardımı, - Düzenli ödenen ikramiye ve primler, - Yakacak, giyim, konut yardımı gibi ayni menfaatler. Kıdem tazminatının bir yıllık tutarı, her yıl belirlenen **kıdem tazminatı tavanını** aşamaz. Tazminattan yalnızca **damga vergisi** kesilir; gelir vergisi ve SGK primi kesintisi yapılmaz. ## İhbar Tazminatı İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır. Bu nedenle **işçi de işverene ihbar tazminatı ödeyebilir**. Kanuni bildirim süreleri şöyledir: - 6 aydan az kıdem: **2 hafta** - 6 ay – 1,5 yıl: **4 hafta** - 1,5 yıl – 3 yıl: **6 hafta** - 3 yıldan fazla: **8 hafta** Haklı nedenle derhal fesih hâllerinde ihbar tazminatı gündeme gelmez. İhbar tazminatından damga vergisi ve **gelir vergisi** kesilir. ## Zamanaşımı Süresi Kıdem ve ihbar tazminatı alacakları, fesih tarihinden itibaren **beş yıllık** zamanaşımına tabidir. Fazla mesai, yıllık izin ve ulusal bayram–genel tatil ücreti alacakları için de aynı süre geçerlidir. Bu süre hak düşürücü değil zamanaşımı süresi olduğundan, karşı tarafça ileri sürülmedikçe mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz. ## Dava Öncesi Arabuluculuk İşçilik alacaklarına ilişkin davalarda **arabulucuya başvuru dava şartıdır**. Arabuluculuk aşaması tamamlanmadan açılan dava usulden reddedilir. Bu nedenle son tutanağın dosyaya eksiksiz sunulması büyük önem taşır. ## Sonuç Kıdem ve ihbar tazminatı hesabında giydirilmiş ücretin doğru belirlenmesi, fesih türünün doğru nitelendirilmesi ve zamanaşımının gözetilmesi sonucu doğrudan etkiler. Fesih bildirimini imzalamadan önce içeriğini bir **iş hukuku avukatına** incelettirmeniz, ileride telafisi güç hak kayıplarının önüne geçer. *Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı olup hukuki görüş niteliği taşımaz.*